Buying guide
Apa itu madu asli sebenarnya?
Apa maksud madu asli dari segi undang-undang?
Tiada. "Asli" bukan istilah yang ditakrifkan dalam Peraturan-Peraturan Makanan 1985 mahupun dalam piawaian Malaysia. Yang ditakrifkan ialah madu itu sendiri — hasil bergula yang diperoleh daripada sarang lebah madu — dan perkataan yang benar-benar terkawal pada label ialah "tulen", bukan "asli".
Ini perbezaan yang jarang disebut, tetapi ia mengubah cara anda membaca sebuah label. Satu perkataan boleh dicetak oleh sesiapa sahaja; satu lagi tertakluk kepada syarat yang tertulis dalam peraturan.
Apa yang peraturan Malaysia sebenarnya takrifkan?
Peraturan-Peraturan Makanan 1985 mentakrifkan madu sebagai hasil bergula yang diperoleh daripada sarang lebah madu, kemudian menetapkan had komposisi untuknya — gula penurun, air, abu, hydroxymethylfurfural, sukrosa ketara dan keasidan. Peraturan itu tidak mengandungi klausa yang membenarkan apa-apa bahan ditambah.
Had komposisi itu sendiri sudah kami senaraikan dalam artikel dakwaan 90 peratus madu palsu, bersama data pemantauan Kementerian Kesihatan. Yang penting di sini ialah takrif itu bercakap tentang sumber dan komposisi, bukan tentang perkataan pemasaran.
Kenapa "tulen" terkawal tetapi "asli" tidak?
Kerana peraturan menamakannya. Peraturan-Peraturan Makanan 1985 menyatakan tiada label yang memerihalkan makanan boleh memasukkan perkataan "tulen" — atau apa-apa perkataan lain yang membawa maksud sama — melainkan makanan itu memenuhi kekuatan, ketulenan atau kualiti yang ditetapkan, dan bebas daripada apa-apa bahan tambah selain yang perlu dalam pemprosesan makanan itu.
"Asli" pula tidak dinamakan di mana-mana. Ia hanya boleh tertakluk kepada frasa umum "apa-apa perkataan lain yang mempunyai makna yang sama", satu bacaan yang Kementerian Kesihatan tidak pernah terbitkan. Jadi dari segi praktikal, "asli" ialah perkataan pemasaran.
Perkataan pada label madu, dan status masing-masing
Madu
- Status
- Ditakrifkan dalam Peraturan-Peraturan Makanan 1985, dengan had komposisi
Tulen
- Status
- Terkawal — hanya untuk makanan tanpa bahan tambah selain keperluan pemprosesan
Asli
- Status
- Tidak dinamakan dalam mana-mana peraturan. Perkataan pemasaran
Original, premium, wild
- Status
- Tiada takrif undang-undang. Boleh dicetak oleh sesiapa
| Perkataan | Status |
|---|---|
| Madu | Ditakrifkan dalam Peraturan-Peraturan Makanan 1985, dengan had komposisi |
| Tulen | Terkawal — hanya untuk makanan tanpa bahan tambah selain keperluan pemprosesan |
| Asli | Tidak dinamakan dalam mana-mana peraturan. Perkataan pemasaran |
| Original, premium, wild | Tiada takrif undang-undang. Boleh dicetak oleh sesiapa |
Adakah piawaian Malaysia memberi jawapan yang lebih jelas?
Ada dua, kedua-duanya diterbitkan pada 2025 oleh Jabatan Standard Malaysia. MS 2782:2025 ialah Honey (Apis sp.) — Specification, dan MS 2683:2025 ialah Dehydrated kelulut (stingless bee) honey — Specification, semakan pertama yang menggantikan edisi 2017. SIRIM Berhad ialah agen yang dilantik untuk membangun dan mengedarkannya.
Adakah ada sijil rasmi untuk keaslian?
Ya — Skim Pensijilan Makanan Autentik KKM. Kementerian Kesihatan mentakrifkan makanan autentik sebagai produk makanan yang tidak bercampur dengan apa-apa bahan tambah lain kecuali yang diperlukan dalam pemprosesan makanan itu. Setakat 21 Julai 2025, senarai pemegang sijil Autentik bagi produk madu menyenaraikan sepuluh syarikat.
Kami menerangkan skim itu dengan lebih terperinci dalam artikel logo Autentik KKM untuk madu. Di peringkat ladang pula, skim myGAP Jabatan Pertanian merangkumi pemeliharaan lebah dan kelulut.
Jadi bagaimana saya nilai sebalang madu?
Bukan dengan membaca perkataan di depan balang, tetapi dengan membaca senarai ramuan, mencari logo Program Jaminan Keselamatan Makanan seperti Autentik, MeSTI, GMP atau HACCP, dan melihat sama ada spesies lebah atau sumber bunga dinamakan. Ujian rumah tidak membantu — panduan kami tentang ujian madu asli menerangkan kenapa setiap satu daripadanya gagal.
Jika balang itu mengandungi bahan lain, ia bukan lagi madu dalam erti kata piawaian — ia campuran, dan sepatutnya dinamakan begitu. Perbandingan madu tulen dengan madu campuran menerangkan perbezaannya. Madu SUBUR sendiri ialah campuran: sarang madu mentah dengan sembilan bahan lain, kesemuanya dinamakan pada halaman ramuan.
Baca senarai, bukan perkataan
Lihat kesepuluh ramuan yang dinamakan pada label, supaya anda ada sesuatu yang konkrit untuk dibandingkan dengan balang seterusnya.
Lihat senarai ramuanSoalan lazim
Adakah "madu asli" istilah yang sah di sisi undang-undang?
Tidak. Perkataan "asli" tidak dinamakan dalam Peraturan-Peraturan Makanan 1985, dalam MS 2782 mahupun dalam MS 2683. Ia perkataan pemasaran yang boleh dicetak oleh mana-mana pengeluar, dan kehadirannya pada label tidak memberitahu pembeli apa-apa yang boleh disemak.
Apa beza "asli" dengan "tulen" pada label?
"Tulen" terkawal. Peraturan-Peraturan Makanan 1985 hanya membenarkannya apabila makanan itu memenuhi kekuatan, ketulenan atau kualiti yang ditetapkan dan bebas daripada bahan tambah selain yang perlu dalam pemprosesan. "Asli" tidak tertakluk kepada syarat bertulis yang serupa.
Bagaimana peraturan Malaysia mentakrifkan madu?
Peraturan-Peraturan Makanan 1985 mentakrifkan madu sebagai hasil bergula yang diperoleh daripada sarang lebah madu, kemudian menetapkan had komposisi termasuk gula penurun, air, abu, hydroxymethylfurfural, sukrosa ketara dan keasidan. Peraturan itu tidak membenarkan apa-apa bahan ditambah.
Piawaian mana yang terpakai untuk madu di Malaysia?
MS 2782:2025 bagi madu daripada spesies Apis, dan MS 2683:2025 bagi madu kelulut dehidrat, iaitu semakan pertama yang menggantikan edisi 2017. Kedua-duanya diterbitkan oleh Jabatan Standard Malaysia, dengan SIRIM Berhad sebagai agen yang dilantik.
Adakah pematuhan kepada piawaian Malaysia wajib?
Tidak. Jabatan Standard Malaysia menyatakan penggunaan piawaian Malaysia adalah sukarela kecuali setakat ia dijadikan mandatori oleh pihak berkuasa kawal selia, dan pematuhan tidak dengan sendirinya memberi imuniti daripada kewajipan undang-undang.
Berapa banyak syarikat madu memegang sijil Autentik KKM?
Senarai Kementerian Kesihatan bagi pemegang sijil Autentik produk madu menyenaraikan sepuluh syarikat setakat kemas kini 21 Julai 2025. Skim itu mensijilkan makanan yang tidak bercampur dengan bahan tambah lain kecuali yang diperlukan dalam pemprosesan.
Adakah Madu SUBUR dijual sebagai madu asli?
Tidak. Madu SUBUR dijual sebagai campuran: sarang madu mentah bersama sembilan bahan lain yang dinamakan pada label, sepuluh kesemuanya. Ia bukan madu satu sumber, dan laman ini tidak mendakwa sebaliknya.
